I. Informacje osobiste i zawodowe

Najważniejsze kompetencje i doświadczenia: (1) koordynowanie międzynarodowych projektów badawczych oraz pilotażowych działań społecznych; (2) rozwój współpracy ze społecznościami lokalnymi, mniejszościowymi oraz rdzennymi; (3) wykształcenie prawnicze pozwalające na łączenie perspektywy historyczno-prawnej z prawem porównawczym; oraz (4) planowanie i realizacja działań zwiększających wpływ badań poprzez popularyzację nauki oraz organizację wydarzeń.

1) Koordynacja międzynarodowych projektów badawczych oraz pilotażowych działań społecznych

W latach 2018–2023 koordynowałem projekt COLING Minority Languages, Major Opportunities. Collaborative Research, Community Engagement, and Innovative Educational Tools. Konsorcjum obejmowało 13 partnerów instytucjonalnych (uniwersytety, instytucje badawcze i organizacje pozarządowe) z Europy, Stanów Zjednoczonych i Meksyku. Projekt otrzymał 1 579 500 € z programu badań i innowacji Unii Europejskiej „Horyzont 2020” w ramach umowy o dotację Marie Skłodowska-Curie nr 778384. Więcej informacji o projekcie: www.coling.al.uw.edu.pl oraz https://cordis.europa.eu/project/id/778384.

W latach 2016–2018 koordynowałem wydarzenia w ramach projektu ENGHUM (Engaged Humanities in Europe: Capacity building for participatory research in linguistic-cultural heritage). W skład konsorcjum wchodziły trzy instytucje partnerskie: Wydział „Artes Liberales”, Katedra Lingwistyki na SOAS, Uniwersytet Londyński oraz Centrum Lingwistyki na Wydziale Nauk Humanistycznych Uniwersytetu w Leiden oraz Katedra Dziedzictwa Archeologicznego na Wydziale Archeologii. Uniwersytet Warszawski był instytucją wiodącą, a prof. Justyna Olko pełniła funkcję głównego kierownika projektu. Projekt otrzymał 999 836 € w ramach programu Twinning na rzecz badań i innowacji „Horyzont 2020” Unii Europejskiej. Więcej informacji o projekcie: https://engagedhumanities.al.uw.edu.pl/ oraz https://cordis.europa.eu/project/id/692199.

W latach 2014–2016 koordynowałem działania pilotażowe projektu „Wspomaganie dialogu obywatelskiego w warunkach konfliktu lokalnego”. Na podstawie zebranych doświadczeń w budowaniu porozumienia między różnymi zaangażowanymi stronami opracowaliśmy konkretne narzędzia oraz strategie działania, opisane w publikacji „Model wspomagania lokalnego dialogu obywatelskiego w warunkach konfliktu” (Stanisław Kordasiewicz, Tomasz Ołdak, Andrzej Szpor, 2016).

Wieloletnie doświadczenie w tworzeniu oraz koordynowaniu projektów o różnej skali, w tym odpowiadanie na wyzwania związane między innymi z pandemią COVID-19, która mocno wpłynęła na realizację projektu COLING, zapewniło niezbędne podstawy do pracy nad kolejnymi inicjatywami badawczymi i społecznymi.

2) Rozwój współpracy ze społecznościami lokalnymi, mniejszościowymi oraz rdzennymi

W ramach opisanych projektów współpracowałem z różnymi społecznościami mniejszościowymi i rdzennymi, a najintensywniej z społecznością posługującą się językiem greko w południowych Włoszech. Greko jest językiem silnie zagrożonym, ale istnieje bardzo aktywna grupa młodych aktywistów próbujących ożywić ten język i kulturę. W ramach projektu COLING wspólnie ze społecznością pracowałem nad dokumentacją językową, stworzeniem internetowej gry edukacyjnej oraz kursu online dla początkujących, udostępnionego na platformie e-learningowej Uniwersytetu Warszawskiego. Przeprowadziłem również badania nad ochroną praw językowych we Włoszech.

Byłem jednym z liderów zespołu zaangażowanego w inicjatywę To Be - Named, której efektem jest publikacja „Naming and Being. Knowledges, Identities and Cultural Politics” (eds. Gwyneira Isaac, Stanisław Kordasiewicz, Sylvia Ngo, Tomasz Wicherkiewicz, Kyunney Takasaeva) w otwartym dostępie w wydawnictwie Routledge, a także składające się na spójną całość pozostałe dwa elementy: wystawa sztuki pokazywana w kolejnych miejscach z udziałem lokalnych artystów oraz strona internetowa.

Współorganizowałem warsztaty i szkoły letnie łączące środowisko akademickie z użytkownikami języków mniejszościowych lub zagrożonych. Więcej informacji o poszczególnych wydarzeniach: https://coling.al.uw.edu.pl/news/.

3) Łączenie perspektywy historycznej z prawem porównawczym oraz zaangażowaniem społecznym

Ukończyłem studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (2005), a stopień doktora nauk prawnych otrzymałem na podstawie rozprawy poświęconej zasadom odpowiedzialności w prawie rzymskim (2010). Zdobyłem także specjalizację z mediacji, negocjacji i rozwiązywania konfliktów w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego (2004–2005), a następnie uczestniczyłem w szeregu profesjonalnych kursów z zakresu mediacji, facylitacji oraz prowadzenia szkoleń. 

Od 2013 roku pracuję na Wydziale „Artes Liberales” i działam w ramach Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową. W tym interdyscyplinarnym środowisku badałem recepcję prawa rzymskiego w XVI wieku, prawne zagadnienia ochrony różnorodności kulturowej, ochronę praw językowych oraz praw społeczności rdzennych. Moje obecne badania obejmują analizę globalnego ruchu praw natury (Rights of Nature). Jestem badaczem należącym do International Observatory on Nature's Rights.

4) Popularyzacja nauki oraz organizacja wydarzeń w celu zwiększania wpływu społecznego badań

Zarówno w ramach projektu ENGHUM, a przede wszystkim COLING, odpowiadałem za planowanie i realizację działań zwiększających wpływ społeczny badań (patrz pkt. IV). W tak wrażliwych obszarach jak wspieranie społeczności mniejszościowych czy ochrona środowiska, tworzenie bezpiecznych przestrzeni dla wzajemnego dialogu, współpracy czy zrozumienia ma fundamentalne znaczenie.

II. Osiągnięcia naukowe – rozwój nowych pomysłów, narzędzi, metodologii lub wiedzy

Wybrane publikacje i działania:

a) Rozdział „I am the River, and the River is Me: Re-naming and re-shaping legal categories to enhance relationships between individuals, communities, and rivers” W: Naming and Being. Knowledges, Identities and Cultural Politics, red. Gwyneira Isaac, Stanisław Kordasiewicz, Tomasz Wicherkiewicz, Sylvia Ngo i Kyunney Takasaeva, Routledge 2026, publikacja w otwartym dostępie. W tekście omawiam pierwszy przypadek uznania rzeki za osobę prawną z perspektywy historycznej i porównawczej. W ramach tej linii badawczej zorganizowaliśmy seminarium Living with Water. Jako współredaktor tomu współpracowałem z autorami siedmiu rozdziałów umieszczonych w części „IV. LEGITIMIZING AND DELEGITIMIZING THROUGH NAMING”. Teksty skupiają się między innymi na ochronie tożsamości mniejszości, kwestiach prawnych związanych z nazwiskami i nadawaniem imion w kontekście migracji czy zwalczaniu widocznego nadal w nazwiskach dziedzictwa niewolnictwa w Tunezji.

b) Stanisław Kordasiewicz, Designing a System of Contractual Liability: Jacques Cujas Inspired by Roman Law, tom 62, nr 1, marzec 2022, strony 20–40, https://doi.org/10.1093/ajlh/njac00. W opracowaniu proponuję nową interpretację dzieł Jacques’a Cujasa, jednego z najbardziej wpływowych prawników humanizmu prawniczego XVI wieku. W przeciwieństwie do poglądów często spotykanych w literaturze, w pracy wskazuję, że ten najbardziej szanowany przedstawiciel historycznej szkoły francuskiego humanizmu prawniczego był jednocześnie bardzo kreatywnym projektantem systemu odpowiedzialności. 

c) Wiedzę zdobytą we wcześniejszych badaniach dotyczących globalnego ruchu praw natury wykorzystałem do prac nad projektem ustawy oraz napisania uzasadnienia projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry. Brałem udział w licznych konferencjach, rozmowach oraz spotkaniach dotyczących polskiego ruchu praw natury (zob. wywiady i media).

III. Rozwój potencjału ludzkiego

Pomiędzy 2018 a 2023 koordynatorem projekt COLING. W ramach tej roli odpowiadałem za zarządzanie konsorcjum złożonym z 13 międzynarodowych partnerów oraz za udział 85 naukowców na różnych etapach kariery. W ciągu sześciu lat badacze i aktywiści językowi zrealizowali 358 osobomiesięcy staży naukowych na uniwersytetach lub w instytucjach partnerskich (155 osobomiesięcy w Stanach Zjednoczonych, 123 w Unii Europejskiej i 79 w Meksyku). Jednym z głównych celów COLING było budowanie potencjału poszczególnych uczestników oraz ich instytucji. Dlatego zorganizowaliśmy łącznie 46 wydarzeń służących dzieleniu się wiedzą i wymianie doświadczeń między naukowcami, aktywistami oraz użytkownikami języków mniejszościowych (pełna lista dostępna tutaj). Wszystkie działania zaplanowaliśmy i zrealizowaliśmy w ścisłej współpracy ze społecznościami lokalnymi, a najważniejsze z nich to:

 LANGUAGE REVITALIZATION SCHOOL Fantastic Languages and Where to Find Them, 12-17 April 2019, Bova

“Indigenous and Minority Languages: Living History and Opportunities for the Future” Summer School / July 1-12, 2019 / UNC Chapel Hill, NC

ONLINE COLING ETHICS WORKSHOP, 27 March 2020  

Language(S) In Museum(S): Resources + Visions For Museology, 26-27 July 2022

Reclaiming Knowledge Indigenous and Minority Languages in Communities, Education, Sciences, and the Arts, 8-12 August 2022

Le lingue di minoranza: tutela giuridica, vitalità e identità, 9 March 2023

InDIGenius Initiative and Language(s) + Museum(s) meetings, 7-11 August 2023

IV. Wpływ społeczny

Celem projektu COLING było wzmocnienie pozycji społeczności mniejszościowych i rdzennych w zakresie ochrony ich dziedzictwa językowego i kulturowego. Jako konsorcjum stworzyliśmy wiele różnorodnych i innowacyjnych narzędzi edukacyjnych dla języków, które wcześniej nie otrzymywały wystarczającego wsparcia (np. słowniki, materiały edukacyjne, czy filmy dokumentalne).

Ostatnie wydarzenie COLING (Bova, 21–22 września 2023) pokazało, jak ważne są wspólnie osiągane rezultaty dla lokalnej społeczności. Użytkownicy języka, aktywiści oraz władze lokalne planowali kolejne działania na rzecz przyszłości tego języka.

W 2019 nasz zespół zorganizował Tydzień Różnorodności Językowej, w ramach którego odbyły się pierwsza edycja festiwalu filmowego „Własnymi słowami/In Our Own Words” oraz międzynarodowy konkurs fotograficzny, zakończony wystawą nagrodzonych zdjęć w warszawskim Pałacu Kultury. Jednym z kluczowych punktów programu była dyskusja ekspercka współorganizowana z Rzecznikiem Praw Obywatelskich na temat ochrony praw językowych, po której odbył się panel młodych aktywistów zatytułowany „Obecna sytuacja, strategie ochrony i rozwoju języków mniejszościowych w Polsce” (nagranie z tego wydarzenia dostępne jest tutaj). 

Konferencja podsumowująca COLING (2023) była powiązana z drugą edycją festiwalu filmowego „Własnymi słowami/In Our Own Words”. Podczas tego wydarzenia zorganizowaliśmy dyskusję na temat różnych aspektów dekolonizacji (po filmie „Twiced Colonized”) z udziałem przedstawicieli rdzennych społeczności. Brałem udział w debacie „Żyć z wodą – o ochronie rzek w Polsce i na świecie”, która cieszyła się dużym zainteresowaniem (po projekcji filmu dokumentalnego „Do ostatniej kropli”, w dyskusji uczestniczyła reżyserka filmu Ewa Ewart wraz z Robertem Rientem z OsobaOdra oraz Cecylią Malik z inicjatywy SiostryRzeki/Sisters of Rivers). Nagrania z tych wydarzeń są dostępne tutaj. Wpływ społeczny wspierały również filmy dokumentalne dostępne na stronie internetowej projektu: link.

Od początku 2025 roku jestem mocno zaangażowany w rozwój polskiego ruchu praw natury, w tym w prace Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej „Czysta Odra”, który zebrał prawie 100 000 podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry (https://osobaodra.pl/ i https://ustawa.osobaodra.pl/). Zobacz więcej w części „Konferencje i popularyzacja nauki”.