Jestem przekonany, że zmiana, w szczególności dotycząca postaw lub prawa, możliwa jest tylko wtedy, jeśli nauka pozostanie zaangażowana, a naukowcy będą gotowi do słuchania, rozmowy i wspólnego szukania rozwiązań. Dlatego ważną częścią moich działań jest prowadzenie dialogu wokół podejmowanych badań oraz szeroko rozumiana popularyzacja nauki. Na tej stronie zebrałem rozproszone w różnych miejscach materiały, w ostatnim czasie skoncentrowane wokół praw natury, a wcześniej dotyczące także ochrony różnorodności językowej. Zapraszam do do rozmowy :)
W dniu 22 stycznia 2026 roku odbyło się zebranie Zespołu Parlamentarnego ds. Renaturyzacji Odry w sprawie wdrażania autopoprawek projektu ustawy o uznaniu osobowości prawnej rzeki Odry. Na sali fizycznie oraz w sposób zdalny wzięły i wzięli udział w obradach posłanki i posłowie, dzięki którym finalnie projekt ustawy został przyjęty w Sejmie w trybie parlamentarnym, oraz silna reprezentacja strony społecznej - Plemię Odry, Fundacja Osoba Odra, ekolodzy, aktywistki i obywatele zainteresowani losem rzeki. Doktor Stanisław Kordasiewicz, reprezentujący tu Fundację Osoba Odra, opowiedział o ruchu praw natury, prężnie rozwijającym się nurcie legislacyjnym, dzięki któremu na świecie, także w Europie, można skuteczniej chronić przyrodę. Całość transmisji posiedzenia dostępna na stronie Sejmu pod linkiem: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/tr...
20-21.10.2025. Podczas konferencji "Architektura i urbanistyka wobec zagrożeń kryzysowych" przedstawiałem globalny ruch praw natury jaką jedną z odpowiedzi na wyzwania współczesności.
5 października, godz. 16.00–17.30
Życie na Ziemi zależy od zasobów, którymi dysponuje nasza planeta. Stawiając się ponad inne gatunki, człowiek traktuje te zasoby jako własne, eksploruje je i zużywa. Tymczasem globalne dobro wspólne jest wspólne nie tylko dla nas, ale dla wszystkich organizmów żywych. Jesteśmy ze sobą nierozerwalnie powiązani. Jak skuteczniej egzekwować ochronę środowiska? Czy pomogłoby nadanie osobowości prawnej elementom natury, umożliwiające reprezentowanie ich interesów w sporach nie tylko z ludźmi, ale także firmami i biznesem?
Następne pokolenia ludzi nie przetrwają bez natury. Choć nie rozumiemy jej głosu, poszukajmy dróg do jej ratowania. Zapraszamy do dyskusji, w której udział wezmą eksperci, na co dzień borykający się z problemem kurczących się zasobów: biolog, prawnik, socjolożka i filozofka.
Goście: dr hab. Anna Barcz, prof. Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, dr hab. Katarzyna Jasikowska, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Stanisław Kordasiewicz (Uniwersytet Warszawski), dr hab. Wiktor Kotowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego
Moderacja: dr Marta Fikus-Kryńska, Beata Jurkiewicz
https://www.kopernik.org.pl/festiwal-przemiany-2025/festiwal-przemiany-2025-panele-mistrzowskie
11.09.2025
Czy rzeka może mieć swoje prawa? W tej debacie prawnicy i eksperci dyskutować będą nad możliwością nadania Wiśle podmiotowości prawnej – na wzór rozwiązań wprowadzanych w innych częściach świata. Rozmowa dotyczyć będzie aktualnych ram prawnych ochrony rzek w Polsce, ich ograniczeń, a także potencjalnych korzyści i wyzwań wynikających z uznania rzeki za „osobę prawną”. To zaproszenie do refleksji nad tym, jak prawo może wspierać trwałą ochronę zasobów naturalnych i zmieniać nasze podejście do środowiska.
Wojciech Falkowski, Moderator, Ecol-Group
dr hab. Maciej Nyka, prof. UG, Uniwersytet Gdański
dr Stanisław Kordasiewicz, Uniwersytet Warszawski
Karolina Kuszlewicz, Kancelaria nad Wisłą
prof. dr hab. Bartosz Rakoczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
4.09.2025 brałem udział w pokazie ważnego filmu dokumentalnego "Wiślana Ekspedycja Etnograficzna 3" oraz panelu dyskusyjnym o przyszłości rzek.
Panel dyskusyjny z udziałem ekspertów i ekspertek z zakresu ekologii oraz hydrologii jest zwieńczeniem trzeciej Wiślanej Ekspedycji Etnograficznej 3.
Wydarzenie otworzy pokaz filmu dokumentującego przebieg ekspedycji – wspólnej podróży badaczy i badaczek, podczas której zbierali oni obserwacje i opowieści z miejscowości sąsiadującymi z rzekami.
Panel będzie przestrzenią do otwartego dialogu z publicznością na temat przyszłości rzek w kontekście wyzwań środowiskowych, kulturowych i społecznych. Celem wydarzenia jest upowszechnianie wiedzy oraz budowanie świadomości znaczenia rzeki jako żywego elementu wspólnego dziedzictwa.
https://www.facebook.com/events/1441232900245229/
26.06.2025 brałem udział w debacie zorganizowanej przez Centrum Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego.
"Centrum Zrównoważonego Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego serdecznie zaprasza na debatę poświęconą koncepcji nadania rzekom osobowości prawnej. W obliczu wyzwań środowiskowych oraz doświadczeń takich jak katastrofa ekologiczna na Odrze, poszukujemy nowych, skutecznych rozwiązań dla ochrony naszych ekosystemów wodnych.
Ta debata to szansa na pogłębione spojrzenie na prawne, społeczne i środowiskowe aspekty potencjalnego uznania rzek za podmioty prawa. Zapraszamy do wspólnej dyskusji nad przyszłością naszych rzek.
Panel dyskusyjny: Czy rzeka może być podmiotem prawa?
Z udziałem ekspertów:
dr Stanisław Kordasiewicz (autor uzasadnienia do projektu ustawy nadającej osobowość prawną dla rzeki Odry, Fundacja Osoba Odra, Uniwersytet Warszawski)
prof. Kamil Zeidler (kierownik Katedry Teorii i Filozofii Państwa i Prawa WPiA UG)
dr hab. Maciej Nyka, prof. UG (kierownik Katedry Prawa Gospodarczego Publicznego i Ochrony Środowiska WPiA UG)
prof. Maria Mendel (Instytut Pedagogiki UG)
Wojciech Falkowski (Fundacja Biznes dla Klimatu)
Anna Jastrzębska (Ministerstwo Klimatu i Środowiska)
Moderator: dr hab. Sylwia Mrozowska, prof. UG (Dyrektor Centrum Zrównoważonego Rozwoju UG)"
https://czrug.ug.edu.pl/podmiotowosc-prawna-rzek-w-polsce-debata-26-czerwca/
12.06.2025
~ Szymon Bujalski - prowadzi profil „Dziennikarz dla klimatu”, który obserwuje 25 000 osób na Facebooku i 50 000 osób na Instagramie. Przez wiele lat był związany z łódzkim oddziałem „Wyborczej". Obecnie współpracuje z kilkoma największymi portalami informacyjnymi w Polsce. Absolwent dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. Zaangażowany w tematykę zmiany klimatu, ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju miast i praw zwierząt.
https://tiny.pl/jrfxq-xd
~ Stanisław Kordasiewicz
Doktor nauk prawnych, pracownik wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Pomiędzy 2018 a 2023 koordynował międzynarodowy projekt naukowy COLING, w ramach którego ściśle współpracował z użytkownikami języków zagrożonych oraz przedstawicielami społeczności rdzennych. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię prawa, ochronę praw językowych, wdrożenie praw społeczności rdzennych oraz dynamiczny rozwój praw natury (Rights of Nature). Autor rozdziału na temat ochrony prawnej rzeki Whanganui oraz uzasadnienia do projektu ustawy nadającej osobowość prawną dla rzeki Odry. Popularyzator nauki, zaangażowany w rozwój współpracy pomiędzy ośrodkami badawczymi, społecznościami lokalnymi oraz społeczeństwem. Współorganizator dwóch edycji festiwalu Własnymi słowami.
14 kwietnia 2025, podczas konferencji To Get Air miałem zaszczyt zaprezentować keynote pt. "Osobowość prawna Odry. Rozwój gospodarczy z szacunkiem dla natury". Nagranie wystąpienia dostępne jest tutaj:
https://www.youtube.com/live/ZgrjJcLr8C8?si=Os13Ta9UQI8HZskW&t=10262
Konferencja naukowa "Znaczenie równości płci dla dobrobytu i zrównoważonego rozwoju". Panel: Równość i różnorodność w ujęciu ekokrytycznym – temat wody w hydrofeminizmie z dnia 10 kwietnia 2025
5.03.2025
W 2022 roku Odra doświadczyła jednej z największych katastrof ekologicznych we współczesnej historii europejskich rzek – masowego śnięcia ryb wywołanego zakwitem złotej algi. Sprzyjały mu dogodne warunki: wysokie zasolenie wód spowodowane działalnością człowieka oraz zmiany klimatyczne.
Dziś pojawia się szansa, by lepiej chronić rzekę – poprzez nadanie jej osobowości prawnej. Co to oznacza? Jakie prawa miałaby Odra i kto by ją reprezentował? Dlaczego musimy zebrać 100 000 podpisów, by projekt trafił do Sejmu?
Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w tym – dla mnie niezwykle ważnym – odcinku podcastu. Rozmawiam z:
• Moniką Brzezińską Okoń, psychoterapeutką, superwizorką i koordynatorką zbierania podpisów pod projektem ustawy w województwie łódzkim i mazowieckiem,
• dr. Stanisławem Kordasiewiczem, doktorem nauk prawnych, członkiem rady Fundacji Osoba Odra, autorem uzasadnienia do projektu ustawy o osobowości prawnej Odry.
24 lutego 2025
Porozmawiajmy o Odrze jednej z najważniejszych rzek Polski.To druga co do długości rzeka w kraju, licząca około 854 km, przepływająca przez Czechy, Polskę i Niemcy, a jej dorzecze obejmuje blisko jedną trzecią powierzchni naszego kraju. Odra to nie tylko rzeka graniczna, mająca historycznie strategiczne znaczenie, ale także miejsce o ogromnej wartości przyrodniczej, będące domem dla wielu cennych i chronionych gatunków roślin i zwierząt.
Jednak rzeka ta od lat zmaga się z problemami – wysoki stopień uregulowania, działalność przemysłowa i rolnicza, a także zanieczyszczenie wód stawiają pod znakiem zapytania jej przyszłość. Kulminacją tych problemów była katastrofa ekologiczna w 2022 roku, kiedy masowe śnięcie ryb i innych organizmów wodnych ujawniło skalę degradacji Odry i zwróciło nasze oczy na rzekę.
Czy Odra ma jeszcze szansę na odrodzenie? Dziś coraz głośniej mówi się o konieczności podjęcia radykalnych kroków ochronnych, a jednym z nich mogłoby być nadanie rzece osobowości prawnej. Czy to rozwiązanie pozwoli lepiej chronić Odrę i jej ekosystem? O tym porozmawiam z Dagmarą Bałusz – wiceprezeską Zarządu Fundacji Osoba Odra oraz doktorem Stanisławem Kordasiewiczem, doktor nauk prawnych, pracownik wydziału "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego, autorem uzasadnienia do projektu ustawy o nadaniu osobowości prawnej Odrze.
20.02.2025 w internetowym serwisie TVN 24 ukazała się rozmowa na temat inicjatywy uznania Odry za osobę prawną.
11.02.2025
"Ja, Odra". Pierwsza rzeka w Europie ma szansę dostać osobowość prawną i dochodzić swoich praw. Duży Format.
5.02.2025 ukazała się rozmowa w OKO Press:
19.01.2024
Dlaczego Odra?
Czy to sprawiedliwe, by tylko jedną rzekę w Polsce uznać za osobę prawną? Czy taka zmiana prawa jest bezpieczna dla ludzi? Czy nie jest to mechanizm, który może doprowadzić do załamania systemu prawnego? Na ile sensownym i skutecznym sposobem na ochronę rzeki jest uznanie jej za osobę prawną?
Na te pytania odpowie doktor nauk prawnych Stanisław Kordasiewicz. A pytać będzie inicjator uznania rzeki Odry za osobę prawną i dziennikarz Robert Rient.
2.10.2021
Podtytuł K3 brzmi: „Podcast o dobrym życiu”… A tu: ginące języki… Mówi się wręcz o Wielkim Wymieraniu Języków. Ale mam nadzieję, że słuchacze K3 nie darzą estymą powiedzenia: „Moja chata z kraja”. Co się dzieje ze światem, gdy ginie jakiś język? Co tracimy? Ale – tu odrobina nadziei – da się przecież języki chronić czy wręcz wskrzeszać. Zajmuje się tym nasz gość, dr Stanisław Kordasiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszam Państwa! (Posłuchamy też, jak pięknie brzmią te znikające języki! Warto o nie walczyć).
28.02.2020 ukazał się tekst w Dzienniku Gazecie Prawnej na temat znaczenia ochrony praw językowych:
- Dzięki językowi ojczystemu człowiek ma możliwość kontaktu z kulturą swojej społeczności, możliwość patrzenia na świat w jeden wyjątkowy sposób. W każdym języku zakodowane są bowiem określone wartości - mówił w Dwójce dr Stanisław Kordasiewicz z Wydziału "Artes Liberales" Uniwersytetu Warszawskiego.
24.02.2018
Wilamowianie świętują Dzień Języka Ojczystego. 23 i 24 lutego Wilamowice, położone okolicach Bielska-Białej, staną się centrum unikatowych języków. Miasteczko samo w sobie jest nietypowe, bo jego mieszkańcy 800 lat temu stworzyli własny język. Dziś w wymysiöeryś mówią i najstarsi mieszkańcy miasteczka, a młodzi uczą się go w szkołach. Kultura Wilamowic staje się popularna. Każdy z nas może wygenerować swój przydomek wilamowski dzięki prostej aplikacji. Rewitalizacja tego języka nie przebiegłaby pomyślnie, gdyby nie działania Uniwersytetu Warszawskiego. Dr Stanisław Kordasiewicz z wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego zajął się wilamowskim trzy lata temu. O swojej nauce języka oraz o świętowaniu Dnia języka Ojczystego opowie w Pasjonautach.
https://www.polskieradio.pl/10/4758/Artykul/2040115,Pasjonauci-24-lutego-godz-1106